Een nadeel van het woord ‘Mindfulness’ is dat het de nadruk legt op ‘mind’. Het stuurt ons meteen de verkeerde kant op. Mindfulness begint niet bij de geest maar bij het lichaam. Veel deelnemers van de training ontdekken dat het lichaam het eerste is wat ons ontgaat als we druk bezig zijn. We voelen het pas vaak als het te laat is, als het pijn doet, als we klachten krijgen.

Meer dan 500 stress signalen
En zelfs heel duidelijke en voelbare signalen die ons lichaam afgeeft en we vaak achteloos van ons af laten glijden of erover heen stappen. Omdat we andere dingen te doen hebben. Een lijf onder stress kan meer dan 500 signalen afgeven die ook nog eens op elkaar ingrijpen en alles is hierbij betrokken; hersenen, zenuwen, hormonen, organen. Alles verandert; ademhaling, spierspanning, hartslag, bloeddruk, spijsvertering. Je gaat anders denken want interpretaties zijn snel en zwart-wit en de aandacht gaat uit naar korte termijnoplossingen. En we gaan zelfs anders horen, meer hoge tonen.

Onze waakhond
Deze reactie van ons lichaam- en geestsysteem is een natuurlijke reactie die is nuttig wanneer hij kort duurt en gericht is om te overleven in een bedreigende situatie. Het lichaam komt in een verhoogde staat van paraatheid en wordt klaargemaakt om snel te reageren: vechten, vluchten, verstijven of zorgen voor anderen. Op zich niks mis mee want als het gevoel van urgentie of dreiging voorbij is komt het lichaam weer in zijn natuurlijke staat van rust terug en kan gaan herstellen.

Maar wat is nou het funeste? Dat wij als ontwikkelde wezens een geest hebben gekregen die vooruit kan denken, die allerlei scenario’s kan bedenken van waar het in de toekomst weleens mis zou kunnen gaan die helemaal niet hoeven gebeuren. Maar voor onze gevarensensor, onze waakhond, de amygdala, maakt dat geen verschil. Of er nu een reële bedreiging voor je is of dat je een gedachte hebt; kom ik wel op tijd op m’n werk? Of heb ik straks überhaupt nog wel werk door de huidige tijd?

Mismatch in onze ontwikkeling
De stress schakelaar, de stressfunctie werkt dan precies hetzelfde. Dus daar zit een soort mismatch in onze ontwikkeling, we hebben een hoogontwikkelde geest maar juist door die ontwikkeling kunnen we ons van alles voor de geest halen die door ons oude systeem als levensbedreigend worden ervaren en dit alles in gang zet. En dan kun je mooi willen dat het niet aanslaat want er staat helemaal geen levensbedreigende situatie voor je neus waarvan je moet wegvluchten of tegen moet vechten. Maar daarmee is je hormoonspiegel niet weg, je kan stress niet zomaar wegdenken.

Met ons denken gaan we vervolgens in het algemeen op twee verschillende manieren met pijnlijke of moeilijke ervaringen om in een poging weer controle te krijgen:

  • We ondernemen actie: iets doen, iets oplossen, vechten of vluchten
  • We interpreteren de situatie, bijvoorbeeld een glas is halfleeg of halfvol


Big data

Maar het lichaam heeft ons ook veel te vertellen; over pijn, over prettige en onprettige sensaties en gevoelens. Dus voordat je in de actie schiet om direct het appèl van je stresssysteem te beantwoorden, stop eens even om bij jezelf in te checken, om te luisteren en te onderzoeken zodat je meer weloverwogen keuzes of beslissingen kunt nemen. Ga eens gewoon 3 minuten zitten, sluit je ogen, breng je aandacht naar je ademhaling en je sluit af met een korte bodyscan. Hiermee haal je jezelf uit het denken en dat brengt je naar een andere informatiebron met big data, het lichaam.

Check in bij jezelf
Ons denken is maar een onderdeel van ons lichaam- en geestsysteem en niet altijd even betrouwbaar want niet alles wat je denkt is waar. Zeker niet onder stress want stresshormonen zoals cortisol dringen ook door tot in onze hersenen en vertroebelen ook ons denken. We zien dan de wereld niet zoals die werkelijk is. Onze gedachten geven daardoor niet altijd betrouwbare informatie en kunnen ons op het verkeerd been zetten. Check in bij jezelf en haal aanvullende data op want het lichaam liegt nooit.

 

 
What do you want to do ?

New mail

Birgit Weustink

Birgit Weustink

Mindfulnesstrainer | Oprichter Dochters van Twente |

Birgit is mindfulnesstrainer (cat 1) en leidt MBSR groepstrainingen.

Daarnaast ontwikkelt ze binnen Dochters van Twente vitaliteitsprogramma’s voor mensen, teams en organisaties.