Ik ben opgeleid als Mindfulnesstrainer categorie1. Daarvoor moet je opleidingen volgen, stage training geven, reflectieverslag maken, supervisies hebben met je opleider, deelnemen aan intervisies, veel lezen en…stilte retraite volgen.
Ik had alles in de pocket. Behalve de stilteretraite. Het leek me wel wat, die opgelegde stilte. Er zijn meerdere soorten en maten retraites maar de meeste stilte retraites zijn in de traditie van Vipassana. Het principe van Vipassana is: ‘aandachtig zijn’, je (voortdurend) bewust zijn van wat er hier en nu plaats vindt. Dat kan eigenlijk van alles zijn, b.v. je lichaam, je ademhaling, je gedachten, je gevoelens of je emoties. Maar ook je zintuigindrukken: iets wat je hoort, ziet, voelt, ruikt en proeft.

Afgesloten van de buitenwereld
Dus hup, een retraite geboekt. De datum van aanvang kwam steeds dichterbij en ik merkte onrust bij mezelf. Want ja, een stilte retraite betekent ook dat je gedurende die periode geen contact hebt met de buitenwereld. Geen mobiel, geen leesvoer, geen tv. Kortom; alles wat ons in het dagelijkse leven afleiding biedt was ongewenst.
Vlak voor mijn vertrek, appte een vriendin; ‘Hé Bir, ga je mee de stad in? Terrasje pakken. Het is zo’n lekker weer.’ Ik ben heel erg van dit soort activiteiten en normaliter zit ik dan al pontificaal op rij 1 met een witte wijn op het dienblad van de ober onderweg naar mij. Nu niet. Nu stapte ik in de auto om op weg te gaan naar een hele andere bestemming zonder obers met witte wijnen.

Het kloosterleven
Na het kennismakingsrondje met de begeleiders en de andere deelnemers, werd met een Tingsha, meditatie belletje, de stilte ingeluid. Iedere dag werden we gewekt om 06.00 om de dag te beginnen met of Yoga of met Thai Chi oefeningen. Prima start van de dag. Daarna was het:
07.15 half uur zitmeditatie
07.45 half uur loopmeditatie
08.15 driekwartier zitmeditatie
08.30 ontbijt
10.00 half uur zitmeditatie
10.30 half uur loopmeditatie
Dat was het ritme tot s’avonds 21.30. Zitten, afgewisseld door lopen met als enige onderbreking theepauzes en de gezamenlijke eetmomenten. Alles in stilte. Iedere dag leven als een kloosterling.

Wegwezen!
Halverwege dag 1 dacht ik; hoe kom ik hier weg? Welke reden ga ik verzinnen dat ik nu toch echt weg moet. Zo van; ‘Ja, ik vind het ook heel jammer dat ik weg moet maar het kan écht niet anders’. Het was niet de stilte waar ik van weg wilde. De stilte vond ik een verademing. Maar het vooruitzicht dat ik deze dag en alle andere dagen moest zien door te komen door alleen maar te zitten op mijn meditatie kussentje afgewisseld met lopen, maakte dat ik vol in de ankers ging en weg wilde. Weg van hier. Terug naar de afleidingen waar ik niet hoefde te ‘zijn’ maar waar ik weer lekker veel kon ‘doen’.

Oordelen en veroordelingen
Vanaf dag 2 kregen we dagelijks een informatie uitwisseling van 10 minuten met 1 van de onze begeleiders. Met een dosis ongemak bracht ik mijn weerstand en vluchtreactie aan de orde. Met mededogen voor mijn worsteling, vroeg Ria (Ria Kea, een van de begeleiders): ‘Kun je deze gedachten en gevoelens van weerstand en vluchten voor je jezelf opmerken?  ‘Ja’ zei ik als trotse mindfulness beoefenaar ‘daar ben ik met mijn aandacht bij en kan ik opmerken’. Ria: ‘En mag je van jezelf weerstand ervaren en vluchtgedrag hebben?’ Ik: Uhh…nee, ik vind mezelf dan nogal een loser eigenlijk.’ Waarop Ria aansloot: ‘En kun je opmerken dat je zo’n hard oordeel hebt over jezelf?’ Een schot in de roos van deze wijze vrouw.
Ze vervolgde: ‘Misschien kun je een volgende keer wat mildheid in de oordelen over jezelf brengen, wat verzachten. Daarmee is de gedachte of het gevoel niet direct weg maar op een compassievolle manier met jezelf omgaan is een radicale verandering.’

Opmerken en compassie
Dat werd het credo voor de resterende dagen; met mildheid opmerken wat er op te merken valt aan gedachten, gevoelens, geluiden van buiten en van binnen.
Ik zeg je; het opmerken is één maar dat doen met compassie voor jezelf, is een grotere uitdaging.
Holy moly, wat ben ik goed in mezelf veroordelen! Als iemand anders mij zou behandelen zoals ik mezelf behandel, dan zouden de rapen gaar zijn!
Toch gek eigenlijk hè? Dat we voor onszelf soms zo hard en streng zijn terwijl we dat bij een ander niet zo snel doen. We hebben veel meer compassie voor een ander dan voor onszelf. En dan; kun je echte compassie hebben voor een ander wanneer je weinig zelfcompassie toepast? Voer om op te kauwen.

Walking Dead
De stilte retraite was één grote mindfulness oefening.
Ik heb momenten van geluk en dankbaarheid in de meditatie gevoeld. Ik heb frustratie en ongeduld ervaren. Fases dat ik dacht: ‘Ik weet nog niet naar wie ik het meditatie kussen gooi maar ik ben er NU klaar mee!’. Of dat we s’avonds buiten de loopmeditatie deden. Geen hand voor ogen zien en dan lopen in het stikkedonker in die typische, meditatieve houding; een licht gebogen hoofd in een vertraagde tred. Ik kon mijn lachen niet houden en hardop proestend dacht ik: ‘Het lijkt hier wel de Walking Dead!’

Een pocketvering matras
Gedachten, gevoelens en emoties opmerken, met onverdeelde aandacht daarbij blijven. Geregeld tot het inzicht komen dat niet alles wat je denkt waar is. Oordelen over mijzelf met mildheid tegemoet treden. Bewust worden dat mijn binnenwereld oneindig groot is. Dat het avontuur nergens anders is dan in jezelf.
En dat alles van voorbijgaande aard is. Net zoals de seizoenen, dat na de zomer de herfst komt die overgaat in de winter om afgelost te worden door de lente. Zo ook met gedachten, gevoelens en emoties. Alles is tijdelijk. Waardevol om ook dat inzicht hernieuwd te ervaren. Voor mijn trainerschap werkt deze retraite door als een pocketvering matras. Hoe ongemakkelijk, stekelig, hobbelig, of stug de omgeving soms ook is, mijn ondergrond is voorzien van extra vering.

Naar huis
De laatste dag van de retraite brak aan en na de laatste oefeningen werd de stilte verbroken. We namen afscheid en ik was weer op weg naar huis. Op weg naar de geluiden van de buitenwereld. Op weg naar de verhalen van mijn gezin. En op weg naar een verwarmd terras in de avond. Met witte wijn.

 

Birgit Weustink

Birgit Weustink

Mindfulnesstrainer | Oprichter Dochters van Twente |

Birgit is mindfulnesstrainer (cat 1) en leidt MBSR groepstrainingen.

Daarnaast ontwikkelt ze binnen Dochters van Twente vitaliteitsprogramma’s voor mensen, teams en organisaties.